To nie jest wybór między "lepszym" a "gorszym" środkiem czyszczącym, tylko między dwoma różnymi mechanizmami działania. Chemia tradycyjna opiera się często na surfaktantach ropopochodnych i substancjach utleniających - w tym chlorze - które rozbijają brud i biofilm bardzo szybko i skutecznie w szerokim zakresie zastosowań. Chemia ekologiczna bazuje na surfaktantach roślinnych (rzepakowych, kokosowych, kukurydzianych) i enzymach, które rozkładają zabrudzenia stopniowo, więc często wymagają dłuższego czasu kontaktu z powierzchnią, by osiągnąć ten sam efekt.
Gdzie chemia ekologiczna faktycznie się opłaca
Realna korzyść finansowa pojawia się przy kontraktach, w których klient - biuro, szkoła, obiekt biurowy z certyfikacją środowiskową typu BREEAM czy LEED - wprost wymaga stosowania środków biodegradowalnych. Bez takiego środka ekologicznego firma traci przetarg, niezależnie od tego, ile kosztuje sam preparat. Drugi obszar to zdrowie zespołu sprzątającego: środki ekologiczne rzadziej powodują podrażnienia dróg oddechowych i skóry, co w praktyce przekłada się na mniej dni chorobowych i mniejszą rotację pracowników przy pracy w zamkniętych pomieszczeniach.
Gdzie tradycyjna chemia wciąż jest niezbędna
Dezynfekcja powierzchni w gastronomii, placówkach medycznych czy szatniach sportowych opiera się w dużej mierze na substancjach o potwierdzonym, szybkim działaniu biobójczym - chlorze, nadtlenku wodoru, związkach czwartorzędowego amonu w wysokich stężeniach. Wiele preparatów ekologicznych nie ma jeszcze pełnej rejestracji biobójczej w tych samych spektrach działania co środki tradycyjne, więc tam, gdzie liczy się zgodność z normami sanitarnymi (np. HACCP), tradycyjna dezynfekcja powierzchni bywa po prostu wymogiem, a nie wyborem.
| Kryterium | Chemia ekologiczna | Chemia tradycyjna |
|---|---|---|
| Cena za litr koncentratu | Zwykle wyższa | Zwykle niższa |
| Szybkość działania | Wolniejsza, dłuższy czas kontaktu | Szybka |
| Skuteczność dezynfekcji | Ograniczona w niektórych spektrach | Szeroka, potwierdzona normami |
| Wpływ na zdrowie personelu | Mniej podrażnień | Wyższe ryzyko podrażnień |
| Wymogi certyfikacyjne obiektu | Często wymagana | Często niewystarczająca |
Dobrym kompromisem stosowanym w wielu firmach sprzątających jest podział zadań: chemia ekologiczna do codziennego mycia powierzchni biurowych i podłóg, a tradycyjna dezynfekcja powierzchni zarezerwowana do węzłów sanitarnych, kuchni i miejsc wysokiego ryzyka mikrobiologicznego.
Najczęściej zadawane pytania
Czy chemia ekologiczna myje tak samo dokładnie jak tradycyjna?
W przypadku zwykłych zabrudzeń organicznych i kurzu tak, ale przy tłuszczu przypalonym, kamieniu czy silnym zabrudzeniu przemysłowym chemia tradycyjna zwykle działa szybciej i wymaga mniej powtórzeń.
Czy środki ekologiczne mają certyfikaty potwierdzające biodegradowalność?
Tak, wiarygodne produkty ekologiczne mają wyniki testów biodegradowalności (np. metodologia OECD) oraz często oznaczenia typu Ecolabel - warto sprawdzać to przy wyborze dostawcy, a nie tylko ufać etykiecie "eko" na opakowaniu.
Czy da się w pełni zastąpić chlor środkiem ekologicznym w gastronomii?
W większości placówek gastronomicznych obowiązujące procedury HACCP wymagają konkretnego spektrum biobójczego, więc pełne zastąpienie chloru środkiem ekologicznym bywa trudne bez zmiany procedur - warto to skonsultować z osobą odpowiedzialną za system HACCP w danym obiekcie.