Drewniany blat kuchenny to żywy materiał, który pęka i czernieje najczęściej nie od noża czy gorącego garnka, ale od wody stojącej przy zlewie i tłuszczu wnikającego w niedostatecznie zaimpregnowane pory drewna. Pielęgnacja takiego blatu to w dużej mierze zapobieganie wilgoci, a w mniejszej - samo czyszczenie.
Dlaczego woda jest gorsza niż tłuszcz
Woda powoduje pęcznienie włókien drewna i tworzy mikropęknięcia w warstwie oleju lub lakieru, przez które później wnika tłuszcz i barwniki z jedzenia. Ciemne, trudne do usunięcia plamy wokół zlewu to zwykle efekt wielokrotnego, długotrwałego zawilgocenia tego samego miejsca.
Codzienne czyszczenie - co jest bezpieczne
- Lekko wilgotna ściereczka, nigdy zalewanie blatu wodą
- Natychmiastowe osuszanie po myciu
- Delikatny odtłuszczacz o neutralnym pH do plam z oleju czy sosu
Olejowanie kontra lakierowanie - dwie różne strategie
Blat olejowany wymaga regularnego odnawiania oleju, zwykle co 1-3 miesiące, bo olej "zużywa się" mechanicznie i chemicznie pod wpływem użytkowania. Blat lakierowany jest chroniony do momentu zarysowania lakieru - po przerwaniu tej powłoki wilgoć wnika punktowo i szybko powoduje lokalne czernienie.
Prosty test wodoodporności: jeśli kropla wody wsiąka w drewno w ciągu kilku minut i ciemni powierzchnię, blat wymaga naoliwienia już teraz, nie za kilka tygodni.
Jak usunąć zacieki i przebarwienia
Na blatach olejowanych pomaga delikatne szlifowanie bardzo drobnym papierem w kierunku włókien drewna, a następnie ponowne, punktowe naoliwienie tego miejsca. Na blatach lakierowanych takie szlifowanie jest ryzykowne, bo łatwo przerwać całą powłokę lakieru na większym obszarze.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można myć drewniany blat płynem do naczyń?
Okazjonalnie tak, jednak nigdy nie należy zalewać blatu wodą i trzeba go zawsze dokładnie wysuszyć po myciu.
Jak często oliwić blat kuchenny?
Zależnie od intensywności użytkowania, zwykle raz na 1-3 miesiące, a w okolicy zlewu i deski do krojenia nawet częściej.
Czy drewniany blat w kuchni jest higieniczny?
Tak, drewno ma naturalne właściwości ograniczające rozwój bakterii, o ile jest suche i dobrze zaimpregnowane - problem zaczyna się dopiero przy trwałym zawilgoceniu.