Do czyszczenia paneli fotowoltaicznych najlepiej stosować wodę demineralizowaną lub wodę o niskiej mineralizacji, ewentualnie wspomaganą preparatem pH neutralnym bez alkoholu i rozpuszczalników - agresywna chemia i twarda woda z kranu robią panelom więcej szkody niż sam brud, który mają usuwać. Zanieczyszczenia na szkle panelu - pył, pyłek, spaliny, odchody ptaków - tworzą warstwę nieprzezroczystą, która blokuje część fotonów przed dotarciem do ogniw, realnie zmniejszając produkcję energii, czasem o kilkanaście procent w skrajnych przypadkach zabrudzenia w okolicach rolniczych lub przemysłowych.
Czego nigdy nie używać na panele fotowoltaiczne
- Środków ściernych, druciaków, gąbek z ostrą strukturą - rysują powłokę antyrefleksyjną szkła
- Detergentów z alkoholem lub rozpuszczalnikami - mogą uszkadzać uszczelnienia ramek i łączenia
- Myjki wysokociężowej z bliskiej odległości - ryzyko naruszenia uszczelnień między szkłem i ramą aluminiową
- Zimnej wody na rozgrzane w słońcu panele - szok termiczny może spowodować mikropęknięcia szkła
Dlaczego woda demineralizowana to podstawa, nie fanaberia
Twarda woda z kranu zawiera rozpuszczone sole wapnia i magnezu, które po odparowaniu zostają na szkle jako białe, matowe zacieki - ten sam mechanizm, który odpowiada za kamień w czajniku czy na szybach kabiny prysznicowej. Na panelu takie zacieki nie tylko wyglądają nieestetycznie, ale trwale zmniejszają przejrzystość szkła w miejscach osadu. Woda demineralizowana nie zawiera minerałów do odłożenia, więc wysycha bez zacieków, nawet bez dodatkowego wycierania na sucho.
Kiedy sama woda nie wystarczy
Odchody ptasie i tłuste osady z pobliskich dróg lub zakładów przemysłowych nie schodzą samą wodą, bo zawierają składniki organiczne przywierające do szkła silniej niż pył. W takich przypadkach stosuje się preparat czyszczący dedykowany do szkła i powierzchni fotowoltaicznych, o neutralnym pH i bez substancji mogących zmatowić powłokę antyrefleksyjną - ta sama kategoria środków, która sprawdza się przy szybach i lustrach, ale w wersji bez amoniaku, jeśli producent panelu tego zaleca.
Bezpieczeństwo przy pracy na dachu jest ważniejsze niż wybór środka
Panele powinny być czyszczone rano lub wieczorem, gdy są chłodne - czyszczenie w pełnym słońcu grozi zarówno szokiem termicznym szkła po kontakcie z chłodną wodą, jak i szybkim wyschnięciem środka przed spłukaniem, co zostawia zacieki. Przed czyszczeniem instalację warto odłączyć zgodnie z instrukcją, a pracę wykonywać z zabezpieczeniem przed upadkiem - większość gwarancji producenta wymaga też, żeby czyszczenie nie naruszało ramek i uszczelnień, dlatego warto sprawdzić w dokumentacji panelu, czy dopuszczalne jest samodzielne czyszczenie, czy tylko przez serwis autoryzowany.
Przed użyciem jakiegokolwiek preparatu na cały panel przetestuj go na niewielkim, niewidocznym fragmencie i zaczekaj, aż wyschnie - niektóre powłoki antyrefleksyjne reagują matowieniem na środki, które na zwykłym szkle działają bez problemu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy czyszczenie paneli fotowoltaicznych faktycznie zwiększa produkcję energii?
Tak, w przypadku widocznego zabrudzenia efekt bywa mierzalny już po jednym czyszczeniu, choć jego skala zależy od stopnia zanieczyszczenia - w regionach o dużym zapyleniu różnica jest wyraźniejsza niż na czystym powietrzu.
Czy można czyścić panele myjką wysokociężową?
Tylko z bezpiecznej odległości i na niskim ciśnieniu - z bliska strumień wody może naruszyć uszczelnienia między szkłem i ramą, prowadząc do wnikania wilgoci do ogniw.
Jak często trzeba czyścić panele fotowoltaiczne?
W większości warunków wystarcza jedno do dwóch czyszczeń w roku, deszcz naturalnie spłukuje pył, natomiast w okolicach rolniczych, przy drogach lub w sezonie pylenia roślin częstotliwość warto zwiększyć.