Higiena w przedszkolu i szkole różni się od higieny biurowej tym, że dzieci przenoszą zarazki znacznie intensywniej - dotykają ust i twarzy kilkadziesiąt razy dziennie, nie myją rąk poprawnie bez nadzoru, a zabawki trafiają do buzi tak samo często jak na dywan. System higieny musi to uwzględniać, zamiast kopiować procedury biurowe.
Droga fekalno-oralna - dlaczego mycie rąk po toalecie jest ważniejsze niż się wydaje
Norowirus i rotawirus, odpowiedzialne za większość sezonowych "biegunek żołądkowych" w placówkach oświatowych, przenoszą się drogą fekalno-oralną - wystarczy, że dziecko nie umyje dokładnie rąk po toalecie, a potem dotknie klamki albo zabawki, żeby wirus trafił do kolejnej osoby. Norowirus jest przy tym wyjątkowo odporny - potrzeba bardzo niewielkiej dawki wirusa, żeby doszło do zakażenia, i przetrwa on na suchej powierzchni nawet kilka dni.
Cztery momenty mycia rąk, które realnie przerywają łańcuch zakażeń
- Po wejściu do sali z zewnątrz lub z szatni
- Przed każdym posiłkiem i podwieczorkiem
- Po skorzystaniu z toalety
- Po zabawie na zewnątrz lub z piaskiem, plasteliną, farbami
Dezynfekcja zabawek to inna procedura niż wycieranie blatu
Zabawki z tworzywa sztucznego, którymi bawi się kilkanaścioro dzieci dziennie, wymagają zanurzenia w roztworze dezynfekującym na pełny czas kontaktu, a nie samego spryskania powierzchni - dziecko wkłada zabawkę do ust, więc pozostałości środka muszą zostać dokładnie spłukane. W wielu placówkach sprawdza się rotacja: część zabawek jest w użyciu, część w tym czasie moczy się i suszy, co eliminuje pośpiech przy myciu.
Do dezynfekcji w obecności dzieci wybieraj preparaty bezzapachowe lub o łagodnym zapachu - silne kompozycje zapachowe mogą podrażniać drogi oddechowe dzieci z astmą lub alergią, a same w sobie nie zwiększają skuteczności dezynfekcji.
Ręczniki papierowe kontra suszarki - dlaczego to nie jest kwestia estetyki
Dzieci rzadko wycierają ręce do sucha pod suszarką nadmuchową - w praktyce odchodzą po kilku sekundach z rękami wciąż wilgotnymi, a wilgotna skóra przenosi bakterie łatwiej niż sucha. Ręczniki papierowe jednorazowe pozwalają na szybkie, dokładne osuszenie i nie wymagają utrzymania higieny samego urządzenia suszącego, które przy niewłaściwym serwisowaniu potrafi rozdmuchiwać drobnoustroje z powietrza w łazience.
Checklista higieny sali i łazienki dla przedszkola
| Element | Częstotliwość | Uwaga |
|---|---|---|
| Blaty i stoliki do posiłków | Przed i po każdym posiłku | Środek bezpieczny w kontakcie z żywnością |
| Zabawki twarde | Codziennie lub po zauważalnym zabrudzeniu | Pełne zanurzenie i spłukanie |
| Klamki, poręcze, włączniki | Minimum raz dziennie, częściej w sezonie infekcyjnym | Priorytet przy ognisku zachorowań |
| Dozowniki mydła i ręczników | Kontrola uzupełnienia codziennie | Puste dozowniki zniechęcają do mycia rąk |
Najczęściej zadawane pytania
Czy mydło antybakteryjne jest lepsze niż zwykłe dla dzieci?
Nie zawsze - o skuteczności mycia rąk decyduje głównie czas i dokładność szorowania, w tym przestrzeni między palcami, a nie sam skład mydła. Zwykłe mydło stosowane prawidłowo przez odpowiedni czas jest wystarczające.
Jak często trzeba prać pościel przedszkolną?
Standardowo raz w tygodniu, natomiast w okresie zwiększonej liczby infekcji jelitowych lub po zdiagnozowanym zachorowaniu dziecka warto skrócić ten cykl.
Czy dezynfekcja rąk płynem na bazie alkoholu zastępuje mycie wodą z mydłem u dzieci?
Nie w pełni - przy widocznym zabrudzeniu rąk oraz po kontakcie z wydzielinami preparat na bazie alkoholu jest mniej skuteczny niż mycie wodą z mydłem, bo nie usuwa zanieczyszczeń organicznych mechanicznie.