Odzież roboczą i fartuchy z kuchni najlepiej prać w temperaturze 60°C lub wyższej, z detergentem zawierającym enzymy lipazy, które rozkładają tłuszcz na mniejsze cząsteczki łatwiej wypłukiwane z włókien. Pranie w niskiej temperaturze, typowe dla delikatnych tkanin domowych, zwykle nie usuwa utwardzonego tłuszczu kuchennego - olej po ostygnięciu wnika głęboko w splot tkaniny i wymaga zarówno ciepła, jak i odpowiedniej chemii, żeby się rozpuścić.
Dlaczego tłuszcz z kuchni nie schodzi w zwykłym praniu
Olej i tłuszcz zwierzęcy w temperaturze pokojowej częściowo krystalizują się w strukturze tkaniny, tworząc warstwę hydrofobową, którą sama woda z detergentem powierzchniowo aktywnym rozpuszcza tylko na tyle, na ile zdąży się nagrzać i zemulgować w czasie cyklu. Enzymy lipazy działają jak nożyczki molekularne - rozcinają duże molekuły tłuszczu na mniejsze fragmenty, które łatwiej przechodzą do roztworu piorącego i nie osiadają ponownie na tkaninie przy płukaniu. Dlatego fartuchy kuchenne piorą się skuteczniej programem z wyższą temperaturą i dłuższym czasem działania detergentu niż szybkim cyklem w niskiej temperaturze.
Specyficzne plamy i jak je traktować przed praniem
- Tłuszcz i olej - odplamiacz na bazie enzymów lub sody nałożony na plamę przed praniem, pranie w wysokiej temperaturze.
- Krew i jajo - nie płukać ani nie prać od razu w gorącej wodzie, białko koaguluje w cieple i wsiąka głębiej; najpierw chłodna woda, potem normalne pranie.
- Sos pomidorowy, owoce, wino - działanie ma naturalny barwnik, dlatego skuteczne jest zamoczenie w chłodnej wodzie z dodatkiem odplamiacza na bazie nadwęglanu sodu przed praniem.
- Zapach dymu i smażenia - dobre płukanie z dodatkiem płynu zmiękczającego neutralizującego zapachy oraz suszenie na świeżym powietrzu, nie tylko w suszarce bębnowej w zamkniętym pomieszczeniu.
Wybielanie białych fartuchów bez ich zniszczenia
Białe fartuchy gastronomiczne można wybielać dwoma sposobami - chlorowym (szybki, skuteczny na bakterie i intensywne plamy organiczne, ale agresywny dla włókien przy częstym stosowaniu i niebezpieczny w połączeniu z niewłaściwymi detergentami) lub na bazie nadwęglanu sodu z aktywatorem (łagodniejszy dla tkaniny, działa skuteczniej w wyższej temperaturze, bezpieczniejszy przy częstym praniu przemysłowym). Przy intensywnym, codziennym praniu fartuchów w gastronomii wybielacz na bazie nadwęglanu sodu jest zwykle lepszym wyborem długoterminowym, bo mniej degraduje włókna bawełniane niż regularne stosowanie chloru.
Mokra odzież robocza zostawiona w koszu na zmianę roboczą to gotowe środowisko dla bakterii i pleśni - zapach, który wtedy powstaje, często nie schodzi przy jednym praniu, nawet w wysokiej temperaturze, i wymaga dodatkowego moczenia z odplamiaczem enzymatycznym.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka temperatura jest optymalna do prania fartuchów kuchennych?
Zwykle 60°C dla tkanin bawełnianych bez dodatków syntetycznych ograniczających temperaturę - to wystarcza do rozpuszczenia większości tłuszczów i skutecznej dezynfekcji termicznej.
Czy można prać fartuchy gastronomiczne z resztkami żywności bez ich usunięcia?
Nie warto - resztki organiczne w bębnie pralki mogą zabrudzić inne ubrania i pogorszyć skuteczność detergentu; duże resztki lepiej usunąć mechanicznie przed wsadzeniem do prania.
Jak usunąć uporczywy zapach smażenia z odzieży roboczej?
Dodatkowe płukanie z octem lub dedykowanym neutralizatorem zapachów oraz suszenie na świeżym powietrzu zamiast w zamkniętej suszarce bywa skuteczniejsze niż samo pranie w wyższej temperaturze.