Chłodnia i lodówki magazynowe trzeba myć i dezynfekować cyklicznie, nie tylko wtedy, gdy widać zabrudzenie, ponieważ niska temperatura jedynie spowalnia rozwój drobnoustrojów, a nie eliminuje ich całkowicie. Listeria monocytogenes, bakteria szczególnie groźna w przetwórstwie spożywczym, należy do nielicznych patogenów, które potrafią namnażać się nawet w temperaturze bliskiej zera, co czyni regularną dezynfekcję chłodni sprawą krytyczną, a nie kosmetyczną.
Dlaczego zimno nie zastępuje dezynfekcji
Wiele osób zakłada, że skoro w chłodni panuje niska temperatura, ryzyko namnożenia bakterii jest minimalne. Tymczasem niektóre szczepy, w tym wspomniana listeria, rozwijają się nawet w czterech stopniach Celsjusza, tylko wolniej niż w temperaturze pokojowej. To oznacza, że zabrudzenia organiczne pozostawione na półkach przez tydzień czy dwa dają czas na namnożenie się kolonii bakteryjnej, mimo że wizualnie powierzchnia wygląda czysto.
Harmonogram czyszczenia chłodni
- Codziennie: wycieranie rozlanych płynów i widocznych zabrudzeń, kontrola temperatury
- Co tydzień: mycie półek i uszczelek drzwi środkiem myjąco-dezynfekującym dopuszczonym do kontaktu z żywnością
- Raz w miesiącu: opróżnienie całej chłodni, mycie generalne ścian, podłogi, parownika i skraplacza
- Co kwartał: kontrola szczelności uszczelek drzwi oraz drożności odpływu skroplin
Uszczelki drzwi - miejsce najczęściej pomijane
Fałdy uszczelki gumowej w drzwiach chłodni to jedno z najbardziej zaniedbywanych miejsc - gromadzi się tam wilgoć, resztki organiczne i pleśń, a jednocześnie to właśnie tam dochodzi do bezpośredniego kontaktu z rękami i opakowaniami przy każdym otwarciu drzwi. Zaniedbana uszczelka nie tylko jest siedliskiem drobnoustrojów, ale też traci szczelność, co pogarsza utrzymanie temperatury i zwiększa zużycie energii przez agregat chłodniczy.
Mycie generalne - kolejność czynności
Pełne mycie chłodni zaczyna się od wyjęcia wszystkich produktów i przeniesienia ich do zapasowego urządzenia chłodniczego, żeby nie przerwać łańcucha chłodniczego na dłużej niż to konieczne. Następnie myje się od góry do dołu - najpierw sufit i górne półki, na końcu podłogę - tak, żeby brud spływający z góry nie zanieczyszczał już umytych powierzchni. Na koniec stosuje się środek dezynfekujący dopuszczony do kontaktu z żywnością i odczekuje czas kontaktu podany przez producenta, zanim wstawi się z powrotem towar.
Parownik i skraplacz - element techniczny wymagający uwagi
Na lamelach parownika osadza się kurz i wilgoć, co sprzyja rozwojowi pleśni niewidocznej na pierwszy rzut oka, ponieważ parownik zwykle jest ukryty za osłoną. Zaniedbany parownik nie tylko pogarsza jakość powietrza w chłodni, ale też traci wydajność, co prowadzi do wahań temperatury groźnych dla przechowywanej żywności.
Środek do mycia wnętrza chłodni musi mieć dopuszczenie do kontaktu z żywnością - zwykły uniwersalny płyn odtłuszczający, nawet skuteczny, może pozostawiać pozostałości chemiczne niebezpieczne przy bezpośrednim kontakcie z produktami spożywczymi.
Najczęściej zadawane pytania
Jak często trzeba dezynfekować chłodnię w restauracji, żeby spełnić wymogi HACCP?
Minimalna praktyka to cotygodniowe mycie powierzchni kontaktowych i comiesięczne mycie generalne całej komory, ale dokładna częstotliwość powinna wynikać z wewnętrznej procedury HACCP dostosowanej do rodzaju przechowywanej żywności.
Czy można myć chłodnię, gdy jest włączona i pracuje?
Tak, drobne czyszczenie bieżące można wykonywać przy pracującym urządzeniu, ale mycie generalne z opróżnieniem komory najlepiej robić po jej wyłączeniu i rozmrożeniu, żeby dokładnie dotrzeć do wszystkich zakamarków bez ryzyka poślizgnięcia na oszronionej powierzchni.
Dlaczego w chłodni czuć nieprzyjemny zapach mimo regularnego mycia półek?
Najczęstszą przyczyną jest zabrudzony parownik lub odpływ skroplin zatkany resztkami organicznymi - te elementy trzeba czyścić osobno od powierzchni widocznych na co dzień.